රිදී විහාරය
සම්බුද්ධ ප්‍රතිමා වහන්සේ
සේයාරුව - නයනා නිල්මිණි

මැදින් අමාවක

මාර්තු 18 බදාදා. පූ.භා. 08.25න් අමාවක ලබා 19 බ්‍රහපතින්දා පූ.භා. 06.54න් ගෙවේ.
18 බදාදා සිල්

පොහෝ දින දර්ශනය

Full Moonඅමාවක

මාර්තු 18

First Quarterපුර අටවක

මාර්තු 25  

Full Moonපසළොස්වක

‍අප්‍රේල් 01 

Second Quarterඅව අටවක

‍‍‍අප්‍රේල් 10  

වචනය සහ කය සංවරව සීලානුස්සති භාවනාව වඩමු

සීලානුස්සති භාවනාව කියන්නේ තමන්ගේ වචනයත්, කයත් සංවර කර ගැනීම තුළ තමන් අත්විඳින සැනසිල්ල සිහිකිරීමයි. තමන් අත්විඳින සැනසිල්ල සිහිකිරීමේ දී තමන්ගේ වචනයෙන් සිදුවන අඩුපාඩු හඳුනාගෙන එයින් අත්මිදෙන්නට ඕනෑ. තමන්ගේ කයින් සිදුවූ අඩුපාඩු හඳුනාගෙන එයින් අත්මිදෙන්නට ඕනෙ. ඒ වගේම තමන් කය හසුරුවන ආකාරය ගැන සිහියෙන් ඉන්නටත් ඕනේ. උදෑසන ම අවදිව අධිෂ්ඨාන කරන්නට ඕනෙ මම, මගේ ශරීරය මුල් කරගෙන වරදක් වෙන්න දෙන්නේ නෑ. මම, මගේ වචනය මුල් කරගෙන වරදක් වෙන්න දෙන්නේ නෑ කියලා. තමන්ගේ කයත්, වචනයත් පිළිබඳ ව ශාන්ත බවත්, සංවර බවත් ඇති කර ගැනීම පිණිස වෙහෙස මහන්සි වෙන විට තමන් නොදැනීම උදාර ගුණාංගවලට තමන් හිමිකාරයෙක් බවට පත් වෙනවා. ඒ තුළින් තමන්ට පුළුවන් වෙනවා සියලු දෙනා කෙරෙහි තමන් ගැන විශ්වාසනීයත්වයක් ගොඩනඟන්න. මේ විදිහට තමන්ගේ කයයි, වචනයයි සංවර කරගෙන තමන්ගේ සීලමය ගුණය දියුණු කරන්නට ඕනෙ. සවස් කාලය වෙද්දී ඔබට සතුටු වෙන්න පුළුවන් මගේ ජිවිතය අද බොහොම යහපත් විදිහට ගත කෙරුණා. මම අද මගේ කය මුල්කරගෙන කාටවත් හිංසාවක් පීඩාවක් කළේ නෑ. මම සොරකමක් කළේ නෑ. මම වැරැදි ජීවිතයක් ගෙව්වේ නෑ. මම යහපත් ජීවිතයක් ගෙව්වා. මම අද මත්පැන් පානයට යොමු වුණේ නෑ. මම අද ගත කරපු ජීවිතය තුළ කිසි කෙනෙක්ව බොරුවෙන් රැවැට්ටුවේ නෑ. කේළමක් කිව්වෙ නෑ. ඵරුෂ වචනයක් කිව්වෙ නෑ. හිස් වචන කියමින් කාලය කා දැම්මෙ නෑ. මේ විදිහට තමන්ගේ සීලය ගැන සිහිකිරීමේ දී, පිරිසුදු වස්ත්‍රයක් දෙස බැලීමේ දී ඒ පිරිසුදු වස්ත්‍රයේ අඩුපාඩු ටික හොඳින් පේනවා වගේ තමන්ගේ ජීවිතයේ තමන්ගේ සීලයේ අඩුපාඩු පැත්ත පේන්න පටන් ගන්නවා. එලෙස තමන්ගේ සිල්වත් බව භාවනාවක් හැටියට දියුණු කරගන්නවා. මේ සීලානුස්සති භාවනාව බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයන් නිරතුරුවම සිදුකරන භාවනාවකි. සීලානුස්සති භාවනාව සිහි කරන්න සිහිකරන්න, තමාගේ සිත ශාන්ත වෙනවා. හිතේ තිබෙන පසුතැවිල්ල නැතිව යනවා. විපිළිසරබව නැතිව යනවා. කලබලකාරී බව නැතිව යනවා.

අභිමානවත් ජාතියක් ලෙස නැඟී සිටිමු

රටක නැඟී සිටීම කෙරෙහි ඒ රටවාසීන්ගේ චර්යාව තරම් බලපාන තවත් සාධකයක් නැත්තේ ය. විනය, උගත්කම, බුද්ධිමත්කම, කුසලතා, නීතිගරුක බව ආදී වූ ගුණාංගවලින් යම් රටක ජනයා වැඩී යයි නම් එය නිසැකව ම එරට සමෘද්ධියට හේතු වන්නකි. දිනූ මව්බිමෙහි දියුණුව කැමැත්තෝ කළ යුත්තේ මේ ගුණාංගවලින් හික්මීම ය. අපි දියුණුව සොයා යන රටක වැසියන් වෙමු. හුදෙක් එක්තරා රටක වැසියන් ම නොව, ලොව අන් කිසිදු බිමෙක මුල් බැසගෙන නැති, මෙරට පමණක් ම මුල් බැසගෙන සිටින, අති දුර්ලභ වූ සම්බුද්ධ රාජ්‍යයක පැවැත්ම රඳා පවත්නා පින්බර බිම්කඩෙහි ජන්ම දායාදය ලද මහා ජාතිය ද වෙමු. ශ්‍රේෂ්ඨ වංශකතාවක උරුමය ඇති ජාතියක් ද වෙමු. ඒ සියල්ල ලබා සිටිය දී ම වේගයෙන් පිරිහීම කරා ම යන නිවට නියාළුකමින් යුතු ජාතියක් බවට අද අප පත්ව සිටීම අවාසනාවක් නොවේ ද? අපට මේ දුර්භාග්‍ය සම්පන්න කලදසාව ඉක්මවාලිය නොහැකි ද? සෙසු ජාතීන් හා ගැටෙන්නවුන්, වාද විවාද කරන්නවුන් බවට පත් නො වී අදීන චින්තනයෙන් යුතු ව බලවත් ජාතියක් ලෙස ඒ සියල්ලන්ට ඉහළින් නැඟී සිටිය නොහැකි ද? අපට මේ සියල්ල කළ හැකි ය. එසේ බලවත් ජාතියක් ලෙසින් නැඟී සිටීමේ විභවතාව අප සතු ය. කළ යුත්තේ ඒ බලසම්පන්න නැඟී සිටීම වළකළන දුර්වලතා හඳුනාගෙන ඒවා දුරු කිරීම ය. මෙහිලා බීමත්කමින් ප්‍රමාදයට පත් ජාතියක් වීමත්, අභිමානයකින් තොර ජාතියක් වීමත් අපේ සියලු දියුණුවීම් මැඩ පවත්වන ප්‍රමුඛ කාරණා බවට පත්ව තිබේ. මත්ද්‍රව්‍යයට ඇබ්බැහි වීමෙන් පවුලේ ගෘහමූලිකයා බෙලහීනයකු බවට පත්ව ඇති අතර, උපදවන ආදායමින් ඉතා ඉහළ ප්‍රතිශතයක් ඒ වෙනුවෙන් වැය කරන විනාශකාරී බවකට ද ගොදුරු වී ඇත. ශත වර්ෂාධික කාලයකට එපිට දී අනගාරික ධර්මපාල ශ්‍රීමතාණන් පෙන්වා දෙන ලද්දේ ස්වකීය දුර්වලතා පිටු නොදැක්කොත් මේ දුර්භාග්‍ය සම්පන්න කලදසාව නිසැකයෙන් ම සිංහලයාට අත්වන බවයි. අද අපි එය ඇස් පනාපිට අත්විඳිමු. දැන්වත් නිවැරැදි නොවුණහොත් පරම ශ්‍රේෂ්ඨ සද්ධර්මයේ පැවැත්ම පවත්වාගෙන පැමිණි පින්බර ජාතියක අවසානය වැඩි ඈතක නො වනු ඇත.

යෝනිසෝමනසිකාරයට උපකාරි වන සති සම්බොජ්ඣංගය

සතිමෙ භික්ඛවෙ බොජ්ඣංගා කතමේ සත්ත: සතිසම්බොජ්ඣංගා, ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣංගො, විරියසම්බොජ්ඣංගො, පීති සම්බොජ්ඣංගො, පස්සද්ධි සම්බොජ්ඣංගා, සමාධි සම්බොජ්ඣඣංගා, උපෙක්ඛා සම්බොජ්ඣංගා ඉමේ භික්ඛවේ සත්ත බොජ්ඣංගා.” (පටිසම්භිදාමග්ගපකරණය 2, බු.ජ.ත්‍රි.මු. 38 පිටුව) මහණෙනි, මේ සම්බොජ්ඣංගයෝ සත් දෙනෙකි. කවර සත් දෙනෙක් ද යත්: සති සම්බොජ්ඣංගය, ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣංගය, වීරිය සම්බොජ්ඣංගය, ප්‍රීති සම්බොජ්ඣංගය, පස්සද්ධි සම්බොජ්ඣංගය, සමාධි සම්බොජ්ඣංගය, උපේක්ෂා සම්බොජ්ඣංගය. මහණෙනි, මොහු සත්දෙන බොජ්ඣංගයෝ යි. තුන්ලෝකාග්‍ර වූ අප භාග්‍යවත් සම්මා සම්බුදු රජාණන් වහන්සේ දුක්ඛය, සමුදය නිරෝධය, මග්ග යන චතුරාර්ය සත්‍ය ධර්මය අවබෝධ කොට නිර්වාණ ධර්මය ප්‍රත්‍යක්ෂ ලෙස ම අවබෝධ කිරීමට උපකාර වන සත්තිස් බෝධි පාක්ෂික ධර්මයන්ට අන්තර්ගත වූ බොජ්ඣංග ධර්ම සතක් වදාළ සේක. “බොධියා බොධිස්ස වා අංගාති බොජ්ඣංගාති - බුජ්ඣති කිලෙස සන්තානනිද්දාය වුට්ඨහති චත්තාරි වා අරිය සච්චානි පටිවිජ්ඣති, නිබ්බානමෙව වා සච්චිකරොතීති බොජ්ඣංගා.” (පටිසම්භිදාමග්ගට්ඨකථා 428 පිටුවල හේ. වි. මු.) මාර්ගඥාන යන බෝධිහුගේ අවබෝධයට හේතු වෙන නිසා ද, සත්ව සන්තානගත කෙලෙස් නින්දෙන් නැඟී සිටින නිසා ද චතුරාර්ය සත්‍ය ධර්මය අවබෝධ කොට නිර්වාණය ම ප්‍රත්‍යක්‍ෂ වශයෙන් අවබෝධ කරන නිසා ද බොජ්ඣංග නම් වේ. මෙයින් පළමු වැන්න සති සම්බොජ්ඣංගය යි. සියලු බොජ්ඣංග ධර්මයට සිහිය උපකාර වන බැවින් එය සෑම තැනට ම අවශ්‍ය වේ. ඒ නිසා බුදුරජාණන් වහන්සේ සති සම්බොජ්ඣංගය පළමු කොට ම වදාරණ ලද සේක. සති සම්බොජ්ඣංගයට හිත වූ ධර්මයෝ ඇත. නුවණින් මෙනෙහි කිරීමක් :(යෝනිසෝමනසිකාරය*) බහුලව කිරීමක් වේ ද, නූපන් සති සම්බොජ්ඣංගය ඉපදීමටත් උපන් සතිසම්බොජ්ඣංගයාගේ වැඩීමටත්, පිරිමටත් මෙය හේතු වෙයි. මෙහි යෝනිසෝමනසිකාරය නම් නුවණට හුරුව කල්පනා කිරීම යි.

බුදුසරණ Youtube
බොදු පුවත්

ඉතිරිය»

බෞද්ධ දර්ශනය

ඉතිරිය»

විශේෂාංග

ඉතිරිය»

වෙහෙර විහාර

ඉතිරිය»

 

 

 

 

 

 

 

මුල් පිටුව | බොදු පුවත් | කතුවැකිය | බෞද්ධ දර්ශනය | විශේෂාංග | වෙහෙර විහාර | පෙර කලාප | දහම් අසපුව | දායකත්ව මුදල් | ඊ පුවත්පත |

 

© 2000 - 2026 ලංකාවේ සීමාසහිත එක්සත් ප‍්‍රවෘත්ති පත්‍ර සමාගම
සියළුම හිමිකම් ඇවිරිණි.

අදහස් හා යෝජනා: [email protected]