අංගුලිමාල සෑ රදුන් වහන්සේ

ඇසළ අමාවක

අගෝස්තු 12 බදාදා පූ.භා. 01.56න් අමාවක ලබා එදින අ.භා. 11.10න් ගෙවේ.
06 බදාද සිල්
පොහෝ දින දර්ශනය

Full Moonඅමාවක

අගෝස්තු 12

First Quarterපුර අටවක

අගෝස්තු 20 

Full Moonපසළොස්වක

‍අගෝස්තු 27

Second Quarterඅව අටවක

‍‍‍සැප්තැම්බර් 04

දිවි මඟ සරු කරන ශික්ෂණය

දඹදිව රජගහ නුවර පාලනය කළා එක් මගධ රජ කෙනෙක්. මේ රාජ්‍යයේ තිබුණා විශාල වනාන්තරයක්. එහි ජීවත් වුණා මුව රංචුවක්. රංචුවේ නායක මුවාටත්, නායක මුව බිසවටත් දාව අපගේ මහ බෝසතාණන් වහන්සේ එක් ආත්මයක මුවෙක් වෙලා උපත ලැබුවා. ඔහුට හිටියා මුව සහෝදරියක්. කලක් යන කොට මුව ධේනු සහෝදරියට මුව පැටියෙක් උපන්නා. ටිකෙන් ටික ලොකු වුණා. යමක් කමක් තේරුම් ගන්න පුළුවන් වයසටත් ආවා. මේ කාලයේ දී සහෝදරිය හිතනවා ‘මගේ මල්ලිට හොඳට පුළුවන් මෘග මායම්. මගේ දරුවටත් ටිකක් උගන්වන්න කියන්න ඕනෑ. නැති නම් දුකක්, කරදරයක් ආපු වෙලාවට නිකරුණේ මැරෙන්න තමයි වෙන්නේ හිතලා ‘මල්ලියේ මගේ දරුවටත් මෘග මායම් කියල දෙන්න බැරිද? කියලා දවසක් ඇහුවා. කොහොමටත් ලේ ඥාතීත්වයක් තියෙන සහෝදර සහෝදරියන් අතරේ උදව් කර ගැනීම් තියෙනවා. ඒත් මේ කාර්යය නම් ගුරුවරයාගෙන් ශිල්ප ඉගෙන ගැනීමක්. ඒ කටයුත්ත ආවාට ගියාට, ඥාතීත්වයට කරන්න පුළුවන්කමක් නෑ. සහෝදර වූ මුවාත් ඒ බව හොඳීන් ම දන්නවා. ඒ නිසා නැඟණියට කියනවා ‘නංගියේ, මට දරුවට මෘග මායම් උගන්වන්න නම් පුළුවන්. හැබැයි මම කියන විදිහට කටයුතු කරන්න ඕනෑයි කිව්වා. මොනවද කරන්න ඕනෑ. කොහොමද හැසිරෙන්න ඕනෑ. කීයටද ඉගෙනීමට එන්න ඕනෑ. කීය වෙනකම් ඉගෙන ගන්න ඕනෑද? ආදී වශයෙන් ඇතිවන හැම ප්‍රශ්නයකට ම පිළිතුරු වශයෙන් අවවාද හා අනුශාසනා දීලා හෙට උදේ අසවල් වේලාවට මගේ ළඟට එවන්න යැයි කියා සිටියා. මව් මුව ධේනුවත් දරුවා ළඟට ගිහින් කිව්වා ‘පුතේ, හෙට ඉඳලා නුඹ මාමාගෙන් මෘග මායම් ඉගෙන ගන්න ඕනෑ. වේලාවට ඉගෙනීමට යන්න ඕනෑ. කියන දේවලට හොඳීන් ඇහුන්කන් දීලා ඉගෙන ගන්න ඕනෑ. පුහුණුවලට යන්න ඕනෑ ආදී වශයෙන් උපදෙස් මාලාවක් ම ලබා දුන්නා. මුව පැටියාත් කියපු විදිහට ම වේලාවට ම ගුරුවරයා වූ මාමා ළඟට ගියා. ගුරුවරයා බොහොම සතුටට පත් වෙලා අලුත් ගෝලයා පිළිගත්තා. පළමු දවසේ ශිල්පය ලබා දුන්නා. දෙවැනි දෙවසෙත් වේලාවට ආවා.

මහත්ඵල මහානිශංස ලබන්නට තුන්සිත පහදා දන් දෙන්න

දානය යනු පරිත්‍යාගයකි. පරිත්‍යාග කුසල කර්මයකි. දන් දෙන හැම දෙනාට ම සසර සුඛ සේ ම ආයු, වර්ණ, සැප, බල, ප්‍රඥා ලබා දෙන උතුම් නිවන් සුවය ලබා ගැනීමට උපකාර වන ඉතා වටිනා පුණ්‍ය කර්මයකි. දානය දීමට පෙරත්, දන් දෙන අවස්ථාවේදීත්, දානය පූජා කිරීමෙන් පසුවත් තමාගේ තුන් සිත පහදාගෙන දානය මහත්ඵල මහානිශංස කර ගැනීම ශ්‍රාවකයාට හැකියාව ඇත. දානය පාරමිතාවක් ලෙස දියුණු කර ගත යුත්තේ කෙසේද? පූජනීය නාඋයනේ අරියධම්ම මාහිමියන් විසින් රචිත මහත්ඵල ලැබීමට නම් මෙසේ දන් පින්කම් කළ යුතු ය, යන ග්‍රන්ථය ඇසුරෙන් මෙම ලිපි පෙළ පළ වේ.  යෝ සීලවා සීලවන්තේසු දදාති දානං ධම්මේන ලද්ධං සූපසන්න චිත්තෝ අභිසද්ධහං කම්ම ඵලං උළාරං තං වේදානං විපුල ඵලංති භ්‍රෑමිති තුන්ලෝකාග්‍ර වූ, භාග්‍යවත් වූ, අර්හත් වූ, සම්‍යක් සම්බුද්ධ, සර්වඥ රාජෝත්තමයන් වහන්සේ මහා කරුණාවෙන් ලෝ වැසි ජනතාවගේ සුවසෙත උදෙසා වදාළ දක්ඛිණ විභංග සූත්‍රයේ අවසාන ගාථාවයි ධර්ම දේශනාව සඳහා ඉදිරිපත් කරන්නට යෙදුණේ. යෝ සීලවා - යම් කෙනෙක් සීලවන්ත ව, සීලවන්තේසු දදාතිදා නං - සීලවන්තයන් හට දානයක් දෙනවා නම් ධම්මේන ලද්ධං - දැහැමින් ලද දානයක් දෙනවා නම් සුපසන්න චිත්තෝ - අතිශයින් ම ප්‍රසන්න සිතින් යුතු ව දානය දෙනවා නම් තං වේ දානං විපුල ඵලන්ථි භ්‍රෑමි - එම දානය මහත් ඵල, මහත් අනුසස් ගෙන දෙන දානයක් ය. කියන එකයි ගාථාවේ කෙටි තේරුම. මහා බෝසතුන් වහන්සේ බුද්ධත්වයට පත් වී අවුරුද්දක් ගිය තැන විසි දහසක් මහ රහතන් වහන්සේ සමඟ කපිලවස්තු නුවරට වැඩම කොට වදාළේ පිය මහ රජතුමාට ධර්ම අනුග්‍රහ කරනු පිණිසයි.

 

බුදුරජාණන් වහන්සේට පමණක් ආවේණික වූ තථාගත සෙය්‍යාව

අංගුත්තර නිකාය- චතුක්ක නිපාතයෙන්

බොහෝ දෙනාගේ නින්ද කායික වෙහෙස නිසා ඇතිවන විවේකයකි. එහෙත් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සෙය්‍යාව වූයේ සිතෙහි කිසිදු කෙලෙසක්, චංචල භාවයක් හෝ අවිද්‍යාවක් නොමැති, පූර්ණ සමාධිමය තත්ත්වයකි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ජීවිතයේ සෑම ක්‍රියාවක් ම ධර්මයෙන් පිරිපුන් වූ අතර, උන් වහන්සේගේ ගමන්බිමන්, කථාබහ, ආහාර ගැනීම මෙන්ම විවේක ගැනීම පවා සාමාන්‍ය මනුෂ්‍යයකුගේ ක්‍රියාවන් මෙන් නොවීය. ඒ අතර විශේෂයෙන් අවධානය යොමු කළ යුතු කරුණක් වන්නේ ‘තථාගත සෙය්‍යාව‘ යන්නයි. එනම් බුදු හිමියන් සැතපෙන ආකාරයයි. මෙය බුදුරජාණන් වහන්සේට පමණක් ආවේණික වූ, උතුම් ආධ්‍යාත්මික තත්ත්වයක් ප්‍රකාශ කරන සෙය්‍යාවකි. බුදුරජාණන් වහන්සේ දෛනික ව රාත්‍රී කාලයේ පශ්චිම යාමයේ (අලුයම) පැය 2කට ආසන්න කාලයක් සිංහ සෙය්‍යාවෙන් (දකුණු පැත්තට හැරී) සැතපෙන සේක. එය මෙසේ ධර්මයේ සඳහන් වී ඇත. “දෙවැනි භාගයේ ගඳකිළියට පිවිස සිහි නුවණින් යුක්ත ව සිංහ සෙය්‍යාවෙන් සැතපෙන සේක.” ඇතැම් විට උන් වහන්සේ දිවා ආහාරයෙන් පසු ද නිසසල වෘක්ෂ මූලයක් යට මෙසේ සැතපී විවේක ගත් බව පෙළ දහමේ සඳහන් ව ඇත. අංගුත්තර නිකායේ සෙය්‍යාචතුක්ක සූත්‍රය තුළ බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රධාන වශයෙන් නිදන ඉරියව් (සයනය කිරීමේ ක්‍රම) සතරක් පිළිබඳ දේශනා කර ඇත. සෙය්‍යාව යනු සැතපීම, නිදා ගැනීම, හෝ විවේක ගැනීම සඳහා ගන්නා ඉරියව්ව යන අර්ථය දරයි. බුදුදහමේ දී ‘සෙය්‍යාව‘ යනු ශරීරය තබා ගන්නා ඉරියව්වක් පමණක් නොව, සැතපෙන අවස්ථාවේ සිතේ ස්වභාවය සහ ආධ්‍යාත්මික මට්ටම ද නිරූපණය කරන සංකල්පයකි. එබැවින් සෙය්‍යාචතුක්ක සූත්‍රයේ සෙය්‍යා හතරක් දේශනා කරන්නේ ශාරීරික ඉරියව්ව පමණක් නොව, එයට අදාළ මානසික තත්ත්වය ද සැලකිල්ලට ගනිමිනි. ඒවා නම් ප්‍රේත සෙය්‍යාව, කාමභෝගී සෙය්‍යාව, සිංහ සෙය්‍යාව සහ තථාගත සෙය්‍යාව ය. මෙම සතර අතරින් උතුම් ම සෙය්‍යාව ලෙස දක්වන්නේ තථාගත සෙය්‍යාවයි.

බුදුසරණ Youtube
බොදු පුවත්

ඉතිරිය»

බෞද්ධ දර්ශනය

ඉතිරිය»

විශේෂාංග

ඉතිරිය»

වෙහෙර විහාර

ඉතිරිය»

 









 

මුල් පිටුව | බොදු පුවත් | කතුවැකිය | බෞද්ධ දර්ශනය | විශේෂාංග | වෙහෙර විහාර | පෙර කලාප | දහම් අසපුව | දායකත්ව මුදල් | ඊ පුවත්පත |

 

© 2000 - 2026 ලංකාවේ සීමාසහිත එක්සත් ප‍්‍රවෘත්ති පත්‍ර සමාගම
සියළුම හිමිකම් ඇවිරිණි.

අදහස් හා යෝජනා: [email protected]