පින් කුසල් පිරෙන පින්බර නිකිණි පෝය
ශාස්ත්රපති
රත්ගම සුනීත හිමි
සරතැසින් පෙළුණු ගිම්හානය නිමා කරමින් සිහිල් වර්ෂාවෙන් මහපොළොව තෙමා ගහකොළ සතා
සීපාවන් නිවා සනහන්නේ වස්සාන ඍතුවේ දී ය. කෙලෙස් ගින්නෙන් පීඩිත අනවරාග්ර සසර
සැරිසරමින් පැමිණි සත්ත්වයන් අතුරින්, බුද්ධෝත්පාද යුගයක මිනිස් ලොව ඉපදීමට පින
තිබූ, තථාගත ධර්මශ්රවණයෙන් ගිහි දිවියට සමු දී පැවිදි දිවියට පත්වීමට පින තිබූ
පිනැතියන් බොහොමයක් විවේකී ව ශ්රමණ ගුණ දම් පුරා සදහට ම නිවි සැනසී ගියේත් මෙවැනි
ම වූ පින්බර වස්සාන සමයන්හි දී ය.
අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ සම්බුදු බව ලබා ප්රථම දම් දෙසුම වදාරා පස්වග ශ්රමණයන්
වහන්සේ සමඟ බරණැස ඉසිපතන මිගදායෙහි දී ප්රථම වස් කාලය ගත කළ සේක.
කලක් යන විට ඇතැම් භික්ෂූහු වස් කාලයෙහි ද චාරිකාවේ වැඩියහ. ගිම්හානයේ දී එකල මෙන්
ම මෙකල ද ඉන්දියාව අතිශයින් වියළි දේශගුනයකට බඳුන් වෙයි. නිල් තණකොළ බිඳක්වත් ඇහැ
නො ගැටෙන පරිදි වියළී ගොස් මං මාවත් දූවිල්ලෙන් පිරී, හමන වියළි කර්කශ සුළඟින් දූලි
වලාවන් හැම දිග පැතිර යන පරිසරයකට වැටෙන වැස්ස හැම දෙන පි්රය කරත්. නොබෝ කලකින්
පොළොවෙන් මතු වන ළා තණ දකින වැසියෝ එයට පි්රය කරති. වියළි පිදුරු බුදිමින් අතිශය
අපහසු කාලයක් ගෙවූ සිවුපාවුන් පිනා ගිය සිතින් නිල් තණ බුදියි. ඒකීන්ද්රීය ජීවින්
යැයි ගහකොළ ගැන සිතන එකල දඹදිව වැසි මිනිසුන් ඒ තණ ගහක් පෑගීමටවත් අකැමැති වෙයි. ඒ
බොහෝ කලකට පසු දැකීමට ලැබුණු නිසාවෙනි. වස්සානයේ චාරිකාවේ වඩින භික්ෂූන් දුටු ඔවුහු
මෙසේ පැවසූහ.
“කෙසේ නම් ශ්රමණ ශාක්යපුත්රයෝ හේමන්තයෙහි ද, ගිම්හානයෙහි ද, වස්සානයෙහි ද නිල්
තණ මඬිමින්, ඒකීන්ද්රීය ජීවින් වෙහෙසවමින්, බොහෝ කුඩා ප්රාණීන් විනාශයට
පමුණුවමින් චාරිකා කරත් ද?”
“අරුත්බර දහම් නො දෙසූ අන්යාගාමිකයෝ පවා වැසි කල එක් තැනක සිත් අලවා වසත්.
කුරුල්ලන් පවා කැදලි තනා ඒවායේ ඇලී වසයි.
මේ ශාක්ය පුත්ර ශ්රමණයන් ඇයි මෙසේ චාරිකාවේ හැසිරෙන්නේ?” යැයි කියමින් දොස් නඟන
මිනිසුන්ගේ වචන ඇසූ භික්ෂූහු එය ශාස්තෘන් වහන්සේට සැල කොට සිටියහ.
“අනුජානාමි භික්ඛවේ වස්සානේ වස්සං උපගන්තුං”
“මහණෙනි, වස්සාන සමයෙහි වස් එළඹෙන්නට අනුදනිමි” යි අපගේ භාග්යවතුන් වහන්සේ පනවා
වදාළ සේක.
වස් එළඹීම් කෙතෙක්ද?
මෙසේ අනුමත වූ වස් වාසය සමඟ යෙදුණූ ප්රායෝගික හේතූන් නිසාවෙන් අපගේ ශාස්තෘන්
වහන්සේ විසින් පැනවූ විවිධ ප්රඥප්තීනුත්, කලින් සඳහන් විස්තර සියල්ල විනය පිටකයේ
මහාවග්ගපාලියේ වස්සූපනායිකක්ඛන්ධකයේ පැහැදිලි ව සඳහන් වේ.
අනිවාර්යයෙන් ම හිසට මනා සෙවණක් ඇති සුදුසු සෙනසුනක වස් වැසිය යුතු ය. ගස් බෙනවල,
රුක් මුල් වැගිරෙන සෙවණවල, එළිමහන්වල, සොහොන් කුටිවල, කුඩයක සෙවණ යට, අන්ය
තීර්ථකයින් ඇතැම්විට වාසයට ගන්නා විශාල සැළි තුළ වස් වාසය නොකළ යුතු ය. තමාට ආරාධනා
කළ විට එය පිළිගත් සෙනසුනෙහි ම විශේෂ අනතුරක් නැති නම් වස් වාසයට එළඹීම භික්ෂුවකගේ
සිරිත යි. වස් සමාදන් වූ දින පටන් පවාරන දිනය දක්වා ඒ භික්ෂුව යම් හේතුවක් නිසා ඒ
ආරාමයෙන් බැහැරට වඩින්නේ නම් යා යුත්තේ ‘දින හතක් තුළ නැවත මෙහි ම පැමිණෙන්නෙමි'යි,
සත්තාහකරණියෙනි, එම පිළිවෙත බිඳීම ආපත්තියකි.
උපාසක උපාසිකාවන්ගේ පෞද්ගලික ඕනෑ එපාකම්වල දී භික්ෂූන් වහන්සේගේ ආශීර්වාදය ලබා
ගැනීමට සිය නිවෙස් වෙත වඩින ලෙස ඇරයුම් ලදහොත් එයට ද භාග්යවතුන් වහන්සේ අවකාශ ලබා
දී තිබේ. ආරාධනයක් ලද කල්හි පමණක් වැඩිය යුතු ය. ඒත් සත්තාහකරණියෙනි. භික්ෂු,
භික්ෂුණී, සික්ඛමානා, සාමණේර, සාමණේරි, මව, පියා යන හත් දෙනා වෙත යම් යම් හේතු
කාරණා මත අනාරාධිත ව වුව ද වැඩීමට මහා කාරුණික බුදුරජාණන් වහන්සේ අනුදැන වදාළ සේක.
යම් හෙයකින් ඇසළ පුන් පෝ දිනට පසු දින පෙරවස් වැසීමට නොහැකි වූ භික්ෂූන් පසුවස්
වැසිය යුතු ය. පෙරවස් වැසි භික්ෂූන් වප් පුන් පොහෝ දා මහා පවාරණයෙන් වස් පවාරණය
කිරීම සිදු කරයි. එයත් වත් පිළිවෙත් සමුදායකින් යුතු විනය පැනවීමකි. ඉන්පසුව ඉල්
පොහොය දක්වා එන මාසය චීවර මාසය යි. ඒ මස තුළ කඨින පින්කම් සිදු වේ. බුදු සසුන හරි
අසිරිමත් ය. හැම දෙයක් ම ඉතා සංවිධිත ය. අර්ථාන්විත ය. අවිහිංසාවාදී පුණ්ය
පිළිවෙතෙහි කෝෂ්ඨාගාරය බුදු සසුන යි. මෙසේ පසුවස් සමාදානය නිකිණි පුන් පොහෝ දින සමඟ
යෙදේ.
නිකිණි පුන් පෝ දා තවත් වැදගත්කමෙකි. එය ප්රථම සංගීතිය හා බැඳුනකි. අපගේ
බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිනිවන් වැඩි පසු, දින හතකින් ආදාහන පූජෝත්සවය යෙදිණි.
ආරණ්යවාසී ව ශිෂ්ය භික්ෂූන් සමඟ වැඩ සිටි අපගේ මහා කාශ්යප මහරහතන් වහන්සේ වඩින
තුරු චිතකය ගිනි ඇවිළුණේ නැත. වඩින අතරමඟ එක් රුක් මුලක නතර ව සිටින කල්හි
බුදුරදුන් පිරිනිවී බව අසා සුභද්ර නම් පැවිද්දා,
“අප ඒ මහා ශ්රමණයාගෙන් මනාව මිදුණා. දැන් අපට මේක කැපයි, මේක අකැපයි කියමින්
පනවන්නට කිසිවෙක් නැහැ. එනිසා ශෝක කරන්න එපා. අඬන්න එපා.” යැයි අභද්ර වචන පැවසී ය.
එය ඇසූ අපගේ මහා කස්සප මුනිදුන් ධර්ම සංගායනාවට අදිටන් පිහිටවීය.
“එහෙයින් ඇවැත්නි, අපි අධර්මය බැබළීමටත්, ධර්මය බැහැර කරනු ලැබීමටත් පෙර, අවිනය
බැබළීමටත් විනය බැහැර කරනු ලැබීමටත් පෙර, අධර්මවාදින් බලවත් වීමටත්, ධර්මවාදින්
දුබලවීමටත් පෙර, අවිනයවාදීන් බලවත්වීමටත්, විනයවාදින් දුබල වීමටත් පෙර, ධර්මය ද,
විනය ද සංගායනා කරම්හ! යි මහා කාශ්යප මහරහතන් වහන්සේ වදාළහ.
අපගේ ආනන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ ඒ වන විට රහත් වී නැත. සංගායනාවට රහතන් වහන්සේ තෝරා
ගනිද්දී අනඳ තෙරුන්ටත් ඉඩක් තබා, වීර්ය කිරීමට අනුශාසනා කළහ. අනෙක් භික්ෂූන්
රජගහනුවර වස් නො විසිය යුතු බවට සම්මත විය.
මහා කාශ්යප මුනිදුන් ප්රධාන හාරසිය අනූනවනමක් ෂඩ් අභිඥාලාභී චතුපටිසම්භිදාලාභී
නිකෙලෙස් මුනිවරු වස් වැසූ සේක. ඇසළ පුන් පෝ දිනට පසු දින වස් වසා
“ඇවැත්නි, භාග්යවතුන් වහන්සේ විසින් බිඳුණු, පැළුණු තැන් පිළිසකර කිරීම වර්ණනා කරන
ලද්දේ ය. එහෙයින් අපි පළමු මාසය තුළ කුටි සෙනසුන් පිළිසකර කර ගෙන මධ්යම මාසයෙහි
රැස්ව ධර්මය ද, විනය ද සංගායනා කරන්නෙමු.” යි සියලු සංඝයා ඒකමතික ව එකඟ වූ සේක.
“එකල්හි ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ හෙට රැස්වීම ය. මම සේඛ වූයේ ම රැස්වීමට යන්නේ නම්
එය මට නිසි නොවේ යැයි රාත්රියෙහි බොහෝ වේලාවක් කායගතාසතියෙන් වාසය කොට රාත්රිය
පහන් වන වේලාවෙහි හාන්සි වන්නෙමි’යි කය ඇල කළහ. හිස ද කොට්ටය වෙත නො පැමිණියේ ය.
පාදයෝ ද පොළොවෙන් මිදුණාහ.
මේ අතරෙහි සිත උපාදාන නො කොට ආශ්රවයන්ගෙන් මිදුණේ ය. ඉන්පසු ආයුෂ්මත් ආනන්දයන්
වහන්සේ රහතන් වහන්සේ නමක් ලෙස රැස්වීමට වැඩි සේක.”
මෙලෙස නිකිණි පුන් පෝ දා අලුයම අපගේ ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ අරහත් බවට පත් වූ සේක.
දැන් රජගහනුවර පන්සියනමක් රහතන් වහන්සේ වැඩ සිටිති. ඉන්පසු පළමු ධර්ම සංගායනාව අපගේ
මහා කාශ්යප මහරහතන් වහන්සේත්, ආනන්ද මහරහතන් වහන්සේත්, උපාලි මහරහතන් වහන්සේත්,
අනුරුද්ධ මහරහතන් වහන්සේත් ප්රමුඛ රහතන් වහන්සේ සමඟ ආරම්භ කොට සත් මසකින් නිම කළහ.
තථාගත ධර්ම විනය, නවාංග ශාස්තෘ ශාසනය, සම්බුදු සසුන මැනවින් සුරක්ෂිත විය. ඒ පින්බර
සිදුවීමට මූලික ඇරඹුම වූයේ අද වැනි පුන් පොහෝ දිනක යි. |